Elke eerste maandag van de maand om 12.00 uur hoor je hem: de sirene. Voor de meeste mensen is het een vast geluid in de week, net als de vuilniswagen. Dit voorjaar leek het erop dat die test over een paar jaar zou verdwijnen. Inmiddels is het kabinet daarop teruggekomen. In dit artikel lees je wat er besloten is, waarom, en wat het voor jou betekent.
Wat er eerst besloten was
Op 18 mei 2026 meldde minister Van Weel van Justitie en Veiligheid dat het waarschuwings- en alarmeringssysteem, kortweg WAS, per 1 januari 2028 zou worden uitgefaseerd. Dat zijn de 4.278 sirenes die sinds 1998 op palen en daken door het hele land staan. NL-Alert zou het voortaan alleen moeten doen.
De redenen waren duidelijk. Het WAS is sterk verouderd en kan niet verder worden ontwikkeld. Het kent maar één geluid en één boodschap, en wordt daarom bijna nooit ingezet. Onderhoud wordt steeds duurder, de kans op storingen groter. Bovendien hoort maar ongeveer 75 procent van de mensen de sirene. NL-Alert bereikt ongeveer 92 procent.
Gemeenten en de Tweede Kamer reageerden kritisch. Wat als het mobiele netwerk uitvalt, bijvoorbeeld bij een grote stroomstoring of een cyberaanval?
Wat er nu besloten is
In een brief van 9 juni 2026 schreef de minister, mede namens de minister van Defensie, dat er een nieuwe civiel-militaire waarschuwingsketen komt. Onderdeel daarvan is een nieuw, modern sirenenetwerk (Kamerbrief).
De kern van de redenering: in vredestijd is NL-Alert genoeg. Maar bij ernstige dreigingen, waarbij een andere staat de infrastructuur probeert te ontwrichten, is het kwetsbaar om alleen op NL-Alert te vertrouwen. Daarom moet er een tweede waarschuwingsmiddel komen dat op een andere infrastructuur draait. Een nieuw sirenenetwerk is volgens het kabinet daarvoor de beste oplossing.
Belangrijk verschil met nu: de nieuwe sirenes moeten landelijk te bedienen zijn. Het huidige WAS wordt alleen per regio aangestuurd. Bij een lucht- of raketdreiging telt elke minuut, en extra schakels zorgen dan voor vertraging.
Wat dit voor jou betekent
- De maandelijkse test hoor je voorlopig gewoon. Het huidige netwerk draait nog. Hoe en wanneer de overstap naar het nieuwe netwerk gaat, wordt de komende tijd uitgewerkt.
- NL-Alert blijft het belangrijkste waarschuwingsmiddel. De sirene wordt een aanvulling, geen vervanging.
- De betekenis verandert niet. Hoor je de sirene buiten de testmomenten om? Dan is er acuut gevaar en ga je naar binnen.
- Er komen mogelijk meer mogelijkheden. Het huidige WAS heeft maar één geluid. Een nieuw systeem kan meer, maar wat precies is nog niet bekend.
Wat je doet als je de sirene hoort
Gaat de sirene af op een ander moment dan de eerste maandag van de maand om 12.00 uur, dan:
- Ga direct naar binnen. Het dichtstbijzijnde gebouw is goed genoeg.
- Sluit ramen en deuren en zet de ventilatie of mechanische afzuiging uit.
- Zoek informatie. Kijk of je een NL-Alert hebt gekregen en zet de regionale omroep aan op de radio.
- Volg de instructies van de overheid en de hulpdiensten.
Lees meer in wat te doen als de sirene gaat, en vind de officiële informatie van jouw gemeente of veiligheidsregio in als de sirene gaat: informatie per provincie.
Zorg dat NL-Alert bij jou werkt
Omdat NL-Alert het belangrijkste kanaal blijft, is het slim om te controleren of je telefoon de berichten ook echt ontvangt.
- Kijk in je instellingen. Op de meeste telefoons staat NL-Alert onder noodmeldingen of draadloze noodwaarschuwingen. Zorg dat die aan staan.
- Let op bij de testberichten. Twee keer per jaar stuurt de overheid een test-NL-Alert. Krijg je die niet, dan weet je dat er iets mis is.
- Woon of werk je bij de grens, of heb je een buitenlandse simkaart? Dan kan je telefoon op een buitenlands netwerk zitten en het bericht missen. Installeer dan ook de NL-Alert-app.
- Heb je een oudere ouder of buur zonder smartphone? Spreek af dat je hem of haar waarschuwt.
Waarom een noodradio verstandig blijft
Het nieuwe sirenenetwerk laat zien wat de overheid zelf ook zegt: één kanaal is niet genoeg. Een sirene vertelt je dat er iets is, maar niet wat. Valt het mobiele netwerk uit, dan is een radio op batterijen of met een slinger vaak je enige bron van informatie. Lees in regionale noodkanalen op welke zender je moet afstemmen, en in wat als de stroom uitvalt hoe lang het mobiele netwerk het bij een stroomstoring volhoudt.
In Als de sirene gaat! lees je in hoofdstuk 3 wat je in de eerste 30 minuten doet, en in hoofdstuk 7 hoe je contact houdt als telefoon en internet uitvallen. De naam van het boek blijft dus ook na 2028 kloppen.
