Je draait de kraan open en er gebeurt niets. Of er komt wel water, maar je drinkwaterbedrijf zegt dat je het eerst moet koken. In Nederland zijn we gewend aan schoon kraanwater, overal en altijd. Juist daarom schrikken we zo als het even niet zo is.
Dat het echt gebeurt, zagen we de afgelopen jaren een paar keer. In november 2025 gold in Utrecht en omgeving vier dagen een kookadvies voor zo’n 125.000 aansluitingen, omdat er een darmbacterie in het water zat. Kort daarna moesten in de regio Amersfoort zo’n 85.000 huishoudens twee keer hun water koken, de tweede keer bijna twee weken lang (NOS). Beide keren waren de flessen water in de supermarkt binnen de kortste keren op.
In dit artikel lees je wat je doet als er geen of geen betrouwbaar water uit de kraan komt, en hoe je je daar nu al rustig op voorbereidt.
Twee soorten waterproblemen
Er komt geen water. Bijvoorbeeld door een gesprongen leiding, onderhoud of een grote storing. Woon je hoog in een flat, dan kan ook een stroomstoring het water stilleggen, omdat de pompen die het water omhoog brengen stroom nodig hebben.
Er komt wel water, maar het is niet veilig. Er zit bijvoorbeeld een bacterie in. Dan krijg je meestal een kookadvies: het water is na koken weer veilig om te drinken. Bij vervuiling met chemische stoffen helpt koken niet. Dan zegt het drinkwaterbedrijf dat je het water helemaal niet moet drinken.
Wat je meteen doet
- Kijk of het alleen bij jou is. Vraag het de buren. Is het alleen jouw huis, kijk dan of de hoofdkraan bij de watermeter open staat.
- Zoek uit wat er aan de hand is. Kijk op de website van je drinkwaterbedrijf, luister naar de regionale omroep en let op NL-Alert.
- Gebruik je voorraad alleen om te drinken en te koken. Daarvoor heb je je flessen of jerrycans, en niet om je handen te wassen of door te spoelen.
- Vul alles wat je kunt, zolang er nog water komt. Valt de druk weg of verwacht je een langere storing, vul dan flessen en pannen en eventueel het bad. Het water in het bad gebruik je later voor het toilet en de afwas.
- Doe niet mee aan de run op flessenwater. Bij een kookadvies is gekookt kraanwater gewoon veilig. Laat het flessenwater in de winkel liever voor mensen die niet kunnen koken.
Hoeveel water je nodig hebt
Reken op minimaal 3 liter per persoon per dag om te drinken en te koken. Voor drie dagen en een gezin van vier is dat al 36 liter. Wil je je ook een beetje kunnen wassen, dan heb je meer nodig.
Vergeet je huisdieren niet. Ook zij hebben elke dag water nodig.
Drinken en koken
- Drink kleine beetjes verspreid over de dag. Let vooral bij kinderen en ouderen op dorst, hoofdpijn en donkere urine. Dat zijn signalen van uitdroging.
- Kies maaltijden die weinig water vragen. Denk aan couscous, bulgur of havermout. Kook pasta in zo min mogelijk water en gebruik dat water daarna nog voor de afwas.
- Babyvoeding maak je alleen met water uit je voorraad of met gekookt water.
Wassen en het toilet
Zonder stromend water wordt hygiëne belangrijker dan ooit. Bacteriën verspreiden zich dan sneller, en dat wil je juist nu voorkomen.
- Handen wassen. Doe 250 tot 300 ml water in een bakje, zeep je handen in en spoel ze af boven het bakje. Handgel en natte doekjes zijn een goede aanvulling.
- Jezelf wassen. Een washandje en een liter warm water zijn genoeg. Werk van schoon naar minder schoon: gezicht, oksels, liezen en dan voeten.
- Het toilet. Giet 2 tot 3 liter water in één keer krachtig in de pot. Gebruik daarvoor het water uit het bad, de afwasbak of een regenton, nooit je drinkwater. Is er helemaal geen spoelwater, dan maak je een noodtoilet: een emmer met een stevige vuilniszak, en na elke keer een handje kattenbakvulling of zaagsel.
- Afwassen. Gebruik twee bakken: één met warm water en een klein beetje afwasmiddel, en één met schoon water om te spoelen. Laat alles aan de lucht drogen.
Als er een kookadvies geldt
Bij een kookadvies kook je al het water dat in je mond komt. Dat geldt voor drinken, tandenpoetsen, groente en fruit wassen, ijsblokjes, babyvoeding en het water voor je huisdieren. Hoe lang je moet koken, staat in het advies van je drinkwaterbedrijf. Volg dat precies.
Douchen, wassen en doorspoelen kan meestal gewoon. Zorg er wel voor dat kleine kinderen in bad geen water binnenkrijgen.
Zwangeren, ouderen, jonge kinderen en mensen met een zwakke gezondheid moeten extra opletten. Twijfel je of krijg je klachten, neem dan contact op met je huisarts.
Nooddrinkwater van het waterbedrijf
Duurt een storing langer, dan moet het drinkwaterbedrijf nooddrinkwater leveren. De wettelijke norm is minimaal 3 liter per persoon per dag (NIPV). Dat gebeurt bijvoorbeeld via tapkranen op een vaste plek in de wijk, waar je zelf je flessen en jerrycans vult.
Neem daarom altijd schone flessen of jerrycans mee. En reken er niet op dat het meteen geregeld is: tijdens een oefening van Waternet in Amsterdam waarschuwde de veiligheidsregio dat er bij een grote storing geen garantie is op genoeg nooddrinkwater voor iedereen (NH Nieuws). Juist daarom loont een eigen voorraad.
Als het water terugkomt
- Laat de kraan eerst even lopen. Na een kookadvies adviseerde Vitens het water één minuut te laten stromen om de leidingen in huis te spoelen. Komt er bruin of troebel water uit, laat de kraan dan lopen tot het helder is.
- Ververs je voorraad. Vul de flessen en jerrycans die je hebt gebruikt meteen weer bij, en zet de datum erop.
- Kijk wat je miste. Had je te weinig water, geen handgel of geen emmer met deksel? Schrijf het op en vul het aan.
Wat je vandaag al kunt regelen
- Water voor minimaal drie dagen: 3 liter per persoon per dag, in afgesloten flessen of schone jerrycans.
- Een paar lege jerrycans om nooddrinkwater te halen.
- Een pan en een manier om water te koken zonder stroom, zoals een campingbrander met extra gasblikjes.
- Handgel, natte doekjes en toiletpapier.
- Stevige vuilniszakken en een emmer met deksel voor een noodtoilet.
- Een papieren lijstje met het telefoonnummer en de website van je drinkwaterbedrijf.
Ververs het water in je voorraad elke zes maanden. Plan dat bijvoorbeeld samen met de halfjaarlijkse check van je noodpakket.
In Als de sirene gaat! staat in hoofdstuk 11 alles over sanitair en hygiëne als het water uitvalt, en vind je in bijlage 1 de complete noodpakketchecklist. Zo blijft een droge kraan wat het meestal is: een ongemak van een paar dagen.
Bronnen
- NOS – Verouderd beton in kelder Vitens leidde tot kookadviezen regio Amersfoort
- Hart van Nederland – Kookadvies in Utrecht ingetrokken
- Hart van Nederland – Utrechters hamsteren massaal flessenwater na kookadvies
- NIPV – Bestuurlijke netwerkkaart nooddrinkwater en noodwater
- NH Nieuws – Waternet oefent noodscenario

