Het licht flikkert even en dan is alles stil. Geen koelkast die zoemt, geen router die knippert, geen tv. De meeste stroomstoringen in Nederland zijn binnen het uur voorbij. Gemiddeld zit een huishouden zo’n twintig minuten per jaar zonder stroom, en ons net is ruim 99,99 procent van de tijd beschikbaar. Toch is juist dat eerste moment verwarrend: ligt het aan mijn huis, aan de straat of aan het hele land? En wat moet ik doen als het niet binnen een uur terugkomt?

Dit artikel is je stappenplan. Eerst wat je in de eerste minuten doet, daarna hoe je de uren en eventueel dagen erna doorkomt.

In het kort: wat te doen bij stroomuitval

  1. Check je meterkast. Staat de hoofdschakelaar, een groep of de aardlekschakelaar omlaag? Dan ligt het aan je eigen installatie.
  2. Kijk naar buiten. Zitten de buren en de straatlantaarns ook in het donker? Dan is het een stroomstoring.
  3. Meld of check de storing via gasenstroomstoringen.nl of het gratis storingsnummer 0800-9009. Bel 112 alleen bij direct gevaar.
  4. Haal gevoelige apparaten uit het stopcontact en laat één lamp aan staan, zodat je merkt wanneer de stroom terug is.
  5. Houd koelkast en vriezer dicht, sluit ramen en deuren en zet een radio op batterijen aan voor nieuws.

Stap 1: ligt het aan jouw huis of aan de wijk?

Begin in de meterkast. Daar zie je de hoofdschakelaar, de groepen en een of meer aardlekschakelaars. Staat er één omlaag, dan heeft een apparaat in huis waarschijnlijk kortsluiting veroorzaakt. Haal dan eerst alle stekkers uit de stopcontacten van die groep en zet de schakelaar weer omhoog. Springt hij meteen opnieuw, steek de stekkers dan één voor één terug tot je de boosdoener vindt. Lukt het niet, bel dan een installateur. De netbeheerder gaat alleen over het net tot aan je meter.

Staat alles in de meterkast gewoon omhoog, kijk dan naar buiten. Brandt er bij de buren licht? Doen de lantaarnpalen het? Zit de hele straat in het donker, dan is het een storing in het net van de netbeheerder. Die ziet dat meestal zelf al binnen een paar minuten. Op gasenstroomstoringen.nl zie je de actuele storingen in jouw postcodegebied, vaak met een verwachte hersteltijd. Staat jouw storing er niet bij, meld hem dan via 0800-9009. Dat nummer is gratis, dag en nacht bereikbaar en verbindt je met de netbeheerder in jouw regio.

Bel niet 112 om een stroomstoring te melden. Die lijn is nodig voor mensen in nood. Bel 112 wel als er direct gevaar is, bijvoorbeeld bij brand, een afgebroken stroomkabel op straat of iemand die afhankelijk is van medische apparatuur en in de problemen komt.

Stap 2: het eerste uur

Is het een stroomstoring, dan kun je in het eerste uur een paar dingen doen die later veel schelen:

  • Apparaten loskoppelen. Als de stroom terugkomt, kan er een piek op het net staan. Haal de stekker uit computers, tv’s en andere dure apparatuur. Laat één lamp aan, dan zie je meteen wanneer de stroom terug is.
  • Koelkast en vriezer dicht laten. Elke keer dat je de deur opent, ontsnapt de kou. Een dichte vriezer blijft het langst koud.
  • Telefoon sparen. Zet je scherm op een lage helderheid en sluit apps die je niet nodig hebt. Gebruik een powerbank als je die hebt.
  • Licht zonder kaarsen. Pak zaklampen of hoofdlampjes. Kaarsen geven sfeer, maar veroorzaken bij stroomstoringen geregeld brand.
  • Even bij de buren kijken. Vooral bij ouderen, mensen alleen met kleine kinderen of buren met medische apparatuur. Een korte check geeft rust, voor hen en voor jou.

Wat werkt er nog, en hoe lang?

Hoe langer de stroom wegblijft, hoe meer er uitvalt. Een overzicht van wat je kunt verwachten:

Wat Hoe lang ongeveer
Mobiel netwerk De zendmasten hebben noodstroom voor enkele uren; providers spraken van twee tot drie uur. Bij een grote storing raakt het netwerk sneller overbelast.
Internet thuis Meteen weg, want je router heeft stroom nodig.
Pinnen en contactloos betalen Valt in het getroffen gebied meteen uit. Contant geld werkt nog wel, maar winkels sluiten vaak snel.
Verwarming Stopt meteen: ook een cv-ketel op gas heeft stroom nodig. Je huis koelt in de winter binnen enkele uren merkbaar af.
Koelkast Houdt eten een paar uur koel, mits je de deur dicht laat.
Vriezer Een volle, dichte vriezer blijft ongeveer een etmaal koud genoeg.
Lift en elektrische deuren Stoppen meteen. Woon je in een flat, houd daar rekening mee.
Kraanwater Blijft meestal nog een tijd komen, maar op hoge verdiepingen kan de druk wegvallen.

Je eten in koelkast en vriezer

Een half uur zonder stroom is voor je eten geen probleem. Duurt het een paar uur of langer, let dan op de temperatuur. Het Voedingscentrum geeft deze vuistregels:

  • Koelkast op 10 °C of warmer: gooi bederfelijke producten weg, zoals vleeswaren, rauw vlees en vis, zachte kaas, gerookte vis en gesneden groente.
  • Koelkast op 15 °C of warmer: gooi ook yoghurt, melk en geopende sauzen en soepen weg. Groente en fruit: kijk, ruik en proef.
  • Vriezer, product nog bevroren: dat kan gewoon terug in de vriezer.
  • Vriezer, half ontdooid: leg het in de koelkast en eet het binnen twee dagen op.
  • Vriezer, helemaal ontdooid: gooi vlees en vis weg en eet de rest zo snel mogelijk op, het liefst nog dezelfde dag.

Een eenvoudige koelkastthermometer maakt het verschil tussen gokken en weten. Ga je zelf koken zonder stroom, kijk dan hoe je brood bakt als het licht uitgaat.

Warm blijven zonder verwarming

In de winter is kou het grootste probleem bij een langere stroomstoring. Een paar simpele maatregelen helpen al veel:

  • Sluit ramen, deuren en gordijnen en blijf met het hele gezin in één kleine kamer.
  • Trek laagjes aan, inclusief muts en sokken, en pak dekens of slaapzakken.
  • Eet en drink regelmatig iets warms, bijvoorbeeld van een campinggasstel op een veilige, geventileerde plek.

Gebruik binnen nooit een barbecue, terrasverwarmer, gaskachel voor buiten of aggregaat. Die geven koolmonoxide af, een gas dat je niet ruikt en dat binnen korte tijd dodelijk kan zijn. Een werkende koolmonoxidemelder op batterijen is daarom een goede investering.

Informatie blijven krijgen

Bij de grote stroomstoring in Spanje en Portugal op 28 april 2025 bleek dat mensen vooral behoefte hadden aan betrouwbare informatie. Toen het mobiele netwerk uitviel, ontstonden er al snel geruchten. Wie een radio op batterijen had, was beter af.

  • Radio: luister naar je regionale omroep op een radio op batterijen of met een slinger. De autoradio werkt ook. Zoek nu al op welke noodkanalen en frequenties er in jouw regio zijn.
  • NL-Alert: zolang je telefoon bereik heeft, ontvang je een NL-Alert als de overheid je iets moet laten weten. Lees ook wat je doet als de sirene gaat.
  • Noodsteunpunt: steeds meer gemeenten richten noodsteunpunten in voor langdurige stroomuitval. Daar kun je terecht voor informatie en hulp, en om hulpdiensten te bereiken als je telefoon niet meer werkt. Kijk op de website van je gemeente of er al een in jouw buurt is, en schrijf het adres op papier.

Als het langer duurt dan een dag

Een stroomuitval van meer dan een dag is in Nederland zeldzaam, maar niet ondenkbaar. In Spanje en Portugal duurde het ongeveer achttien uur voordat iedereen weer stroom had. Bij een langdurige storing draait het om zelfredzaamheid: de overheid adviseert dat ieder huishouden zich 72 uur zelf kan redden, zoals je leest in Denk Vooruit uitgelegd.

Wat je dan helpt:

  • Een noodpakket met water (drie liter per persoon per dag), houdbaar eten, zaklampen, een radio, powerbanks en een EHBO-set. Wat er precies in hoort, lees je in noodpakket samenstellen.
  • Contant geld. Als pinnen niet meer werkt, is cash het enige betaalmiddel dat overblijft.
  • Afspraken met je gezin en je buren. Waar verzamelen jullie elkaar als telefoons niet meer werken? Wie checkt de oudere buurvrouw? Wie heeft er een gasstel?
  • Een plan voor communicatie zonder internet. Een radio voor ontvangen, en eventueel Meshtastic om berichten te sturen zonder mobiel netwerk.

Als de stroom terugkomt

  • Steek apparaten één voor één weer in het stopcontact, niet allemaal tegelijk.
  • Controleer de temperatuur van koelkast en vriezer en volg de regels van het Voedingscentrum hierboven.
  • Zet klokken, wekkers en eventueel je cv-ketel opnieuw goed.
  • Vul gebruikte voorraden aan: batterijen, water, gas en houdbaar eten. Dan ben je klaar voor de volgende keer.
  • Was de storing lang? Vraag bij je netbeheerder na of je recht hebt op een compensatievergoeding.

Veelgestelde vragen over stroomuitval

Hoe lang duurt een stroomstoring gemiddeld? De meeste storingen zijn binnen een uur verholpen. Over een heel jaar zit een huishouden gemiddeld zo’n twintig minuten zonder stroom.

Moet ik 112 bellen bij een stroomstoring? Nee. Meld een storing via 0800-9009 of kijk op gasenstroomstoringen.nl. Bel 112 alleen bij direct gevaar voor mensen.

Werkt NL-Alert als de stroom uitvalt? Ja, zolang het mobiele netwerk nog werkt. Zendmasten hebben noodstroom voor enkele uren. Daarna is een radio op batterijen je belangrijkste bron van informatie.

Hoe lang blijft eten in de vriezer goed? Een volle, dichte vriezer blijft ongeveer een etmaal koud genoeg. Is het eten nog bevroren, dan kan het terug in de vriezer.

Hoe groot is de kans op langdurige stroomuitval? Klein, want het Nederlandse net is een van de betrouwbaarste ter wereld. Wel staat het net onder druk door netcongestie, en de overheid noemt langdurige uitval een reëel scenario om je op voor te bereiden.

Rust door voorbereiding

Een stroomstoring is meestal vooral onhandig. Wie weet wat hij moet doen, maakt er geen paniekmoment van. Een paar zaklampen, een radio, een volle powerbank en een plan voor je gezin: meer is er vaak niet nodig om de eerste uren rustig door te komen.

Wil je het voor jouw gezin goed regelen, van stroomuitval tot overstroming en evacueren? In het handboek Als de sirene gaat! vind je per scenario concrete checklists, invulbladen en nuchtere uitleg. Zodat jij, als het licht uitgaat, precies weet wat je te doen staat.

Bronnen: Netbeheer Nederland, Denk Vooruit (Rijksoverheid), Voedingscentrum, Liander, NIPV, NU.nl (oktober 2026).