Wat er aan de oostgrens van de NAVO gebeurt
Sinds de grootschalige inval in Oekraïne in 2022 is de veiligheid in Europa ingrijpend veranderd. Rusland houdt het niet bij Oekraïne alleen. Steeds vaker komt de druk tot vlak bij het grondgebied van de NAVO, het bondgenootschap waar ook Nederland deel van uitmaakt.
Wat zien we gebeuren?
- Schendingen van het luchtruim. Russische straaljagers en drones komen met enige regelmaat in of vlak bij het luchtruim van bondgenoten als Estland, Polen en Roemenië. Soms lijkt het een verdwaalde drone, soms een bewuste test van de reactie.
- Drones boven bondgenoten. Bij aanvallen op Oekraïne belanden drones en brokstukken meer dan eens op Pools of Roemeens grondgebied. Dat dwingt de NAVO om jachtvliegtuigen te laten opstijgen.
- Een zenuwachtige oostflank. De NAVO heeft de bewaking van haar oostgrens flink opgevoerd: meer troepen, meer luchtverdediging en meer oefeningen.
Dit is geen oorlog tussen Rusland en de NAVO. Het is wel een voortdurende test van waar de grens ligt en hoe snel het westen reageert.
Onder water en in de lucht: sabotage en verstoring
De dreiging speelt niet alleen aan de landsgrens.
- Kabels en leidingen op de zeebodem. In de Oostzee zijn de afgelopen jaren meerdere datakabels en pijpleidingen beschadigd geraakt. Die kabels verbinden landen en dragen internet, stroom en communicatie. Schade eraan legt in één klap veel plat.
- Verstoorde gps-signalen. Boven de Oostzee en het noorden van Europa worden gps-signalen regelmatig gestoord of vervalst. Dat raakt de luchtvaart, de scheepvaart en ook alledaagse navigatie.
Voor Nederland, een land dat drijft op internet, stroom en verbindingen over zee, is dit geen ver-van-mijn-bedshow.
Hybride oorlog: de dreiging die je niet ziet
Niet elke aanval komt met een tank of een raket. Veel gebeurt onzichtbaar:
- Cyberaanvallen op ziekenhuizen, energiebedrijven en de overheid.
- Desinformatie die verwarring zaait en mensen tegen elkaar opzet.
- Sabotage van spoor, energie of logistiek.
Deze vorm van druk heet hybride oorlogvoering. Het doel is niet zozeer een land veroveren, maar een samenleving onzeker en verdeeld maken. Juist daarom is een kalm, weerbaar thuisfront zo waardevol.
Waarom dit over jouw huishouden gaat
Je hoeft geen militair te zijn om iets aan deze situatie te hebben. Het gaat om iets heel gewoons: wat gebeurt er in jouw huis als stroom, water of internet een tijd uitvalt?
De Nederlandse overheid adviseert daarom al langer om minstens 72 uur zelfredzaam te zijn. Niet omdat morgen de oorlog uitbreekt, maar omdat hulpdiensten bij een grote verstoring niet overal tegelijk kunnen zijn. Lees ook waarom de overheid wil dat je je voorbereidt en wat de veiligheidsregio in zo’n situatie voor je doet.
Wat je deze week al kunt doen
Voorbereiding hoeft niet groot of duur te zijn. Een paar rustige stappen maken al een groot verschil:
- Leg een klein noodpakket aan. Water, houdbaar eten, een zaklamp, een powerbank, een radio op batterijen en wat contant geld. Meer hierover lees je in waarom een noodpakket essentieel is.
- Spreek een gezinsplan af. Waar komen we samen, hoe bereiken we elkaar zonder telefoon, wie haalt de kinderen op?
- Zorg dat je informatie kunt blijven ontvangen. Valt internet weg, dan blijft de radio werken. Weet welke noodkanalen en frequenties er in jouw regio zijn.
- Weet wat de sirene betekent. Klinkt hij op een ander moment dan de maandelijkse test, ga dan naar binnen, sluit ramen en deuren en zet de radio aan. Zie wat te doen als de sirene gaat.
Rustig blijven, niet bang zijn
De koppen in het nieuws kunnen onrust geven. Toch is angst een slechte raadgever. Wie voorbereid is, hoeft zich juist minder zorgen te maken. Je weet dan wat je moet doen en je kunt je gezin geruststellen in plaats van meegaan in de spanning.
Dat is precies de gedachte achter dit boek: voorbereiding vanuit liefde, niet vanuit angst. Een helder plan, wat spullen in huis en een gezin dat weet wat het moet doen. Dat geeft rust, wat er ook gebeurt.

